Savoir vivre przy stole – jak się zachować w trakcie jedzenia?

Savoir vivre przy stole

Chyba każdy z nas pamięta swoją dziecięcą naukę savoir vivre przy stole. Mama cierpliwie uczyła jak równocześnie trzymać w rękach nóż i widelec (wtedy wydawało się to tak bardzo skomplikowane!). Babcia szeptała “Zdejmij łokcie ze stołu!”. A w trakcie szczegółowo opisywanych przeżyć z emocjonującego dnia w szkole, tata przypominał, że nie wypada mówić z buzią pełną ziemniaków. W międzyczasie dorośliśmy i teraz to my uczymy nasze dzieci o zachowaniu się przy stole. Jednak czy wiemy jak odnaleźć się w każdej sytuacji? Jak ugościć bliskich i być kulturalnym gościem w trakcie wszystkich celebracji przy stole? Przybliżamy przydatne zasady savoir vivre – jak położyć sztućce, czy talerz to dobre miejsce na serwetkę i czy wypada życzyć “smacznego”?

Savoir vivre na co dzień

W zwykłej i czasami szarej codzienności często zapominamy o kulturze jedzenia. Śpieszymy się i szybko przeżuwamy jedzenie leżąc w łóżku czy stojąc w kuchni. Jednak znajomość zasad savoir vivre jest bardzo przydatna, zwłaszcza w przypadku przyjęcia weselnego lub komunijnego, obiadu w eleganckiej restauracji czy kolacji biznesowej. I choć dla wielu ludzi savoir vivre jest sztywnym i ograniczającym zbiorem zasad, to tak naprawdę służy on prostemu celowi – ułatwieniu życia. Dzięki savoir vivre możemy czuć się bardziej komfortowo i nie musimy spędzać czasu na niepotrzebnym myśleniu czy podejmowaniu decyzji jak złapać kieliszek lub po której stronie powinna znaleźć się serwetka. Zmniejszamy również prawdopodobieństwo obrażenia innych gości czy gospodarzy i możemy po prostu cieszyć się tym wyjątkowym czasem spędzonym z bliskimi.

Nowoczesny bieżnik w liście paproci

Sztućce – co z nimi zrobić?

W przypadku sztućców zasady savoir vivre są proste. Sztućce ułożone są na stole w takiej kolejności, w jakiej pojawiają się kolejne potrawy. Należy więc zacząć od tych, które znajdują się najbardziej na zewnątrz naszego nakrycia. W trakcie trwania przyjęcia, używamy coraz to kolejnych sztućców, zbliżając się do naszego talerza i opróżniając przestrzeń dookoła niego. Co prawda, tylko nieliczni gospodarze pokuszą się o serwowanie rodzinnego obiadu z idealnie ułożonymi sztućcami. Ta wiedza przydaje się jednak w trakcie uroczystego obiadu weselnego czy pobytu w eleganckiej restauracji.

Gdziekolwiek byśmy nie jedli, nie powinniśmy wymachiwać sztućcami. Zwłaszcza w trakcie rozmowy. Po podniesieniu sztućców ze stołu, należy pamiętać o tym, by nie trafiły tam z powrotem. Powinny znajdować się albo w naszych dłoniach, albo na talerzu. Gdy już skończymy jeść dany posiłek, sztućce należy ułożyć równolegle na talerzu, na godzinie piątej. Po zjedzeniu zupy, łyżkę stołową odkładamy na talerz znajdujący się pod głębokim talerzem lub pod bulionówką.

Są jednak sztućce do konkretnych potraw, które mogą sprawić nam trochę problemów. Zwykły nóż i widelec nie budzą w nas emocji, jednak wiele z nas może nie rozróżnić zwykłego noża od noża do sałatki. Poniżej krótka ściąga, na wypadek trafienia na nieznane elementy zastawy stołowej:

Jakie sztućce do czego - savoir vivre, a różne widelce noże

Nożem nie kroimy ziemniaków, warzyw, pulpetów, kotletów mielonych. Nie powinniśmy go nigdy wkładać do ust! Panuje przekonanie, że rybę powinno jeść się dwoma widelcami. To mit. Do tego celu używamy specjalnego, szerokiego noża, dzięki któremu łatwiej jest oddzielić nam kolejne kawałki ryby.

Jeśli do naszej dania podano pieczywo, nie kroimy go, ani nie jemy w całości. Najlepszym rozwiązaniem jest oderwanie małych kawałków chleba, które następnie smarujemy masłem i dopiero wtedy spożywamy. Samo tempo konsumpcji jest dość istotne – dostosowujemy się do innych gości, aby nie opróżnić talerza zbyt szybko. Pusty talerz może być uznany za oznakę obżarstwa lub celowe pospieszanie współbiesiadników, co oczywiście nie jest zbyt mile widziane.

Serwetka na stole to nie tylko ozdoba

W trakcie dekorowania stołu, poza pięknym obrusem czy elegancką zastawą, ważne jest również odpowiednie ułożenie poszczególnych elementów nakrycia. Po której stronie położyć serwetkę? Co z nią zrobić w trakcie jedzenia?

Serwetka powinna leżeć po lewej stronie talerza lub na talerzu. Gdy siadamy do jedzenia, przenosimy ją na swoje kolana – bez względu na to czy jesteśmy gośćmi w restauracji, czy w domu. W trakcie wizyty w domu, warto jednak zwrócić uwagę na zachowanie gospodyni – to ona daje znak kiedy należy zacząć jeść, kładąc serwetkę na swoich kolanach jako pierwsza. Kulturalni goście powinni to zrobić tuż po niej 🙂 Jeżeli musimy wstać, serwetka powinna wylądować na naszym krześle (na przyjęciu domowym) lub po lewej stronie talerza (w restauracji). Po powrocie do stołu kładziemy ją znowu na naszych kolanach. Kiedy już skończymy posiłek, zmiętą serwetkę umieszczamy po prawej stronie talerza.

Serwetka pełni nie tylko funkcję dekoracyjną – jest bardzo przydatna gdy jemy, zwłaszcza mocno brudzące potrawy. Chroni nasze ubranie przed zachlapaniem, ale też służy do wytarcia brzegu ust, gdy zostanie na nich sos lub okruszek chleba. Również przed zamoczeniem ust w napoju, warto przetrzeć je serwetką, po to, aby nie zostawiać tłustych plam na kieliszku lub szklance.

Oczywiście nie wolno zapominać o tym, którą stroną serwetki wycieramy resztki jedzenia z ust – odkładajmy ją na krzesło czystą stroną. Nie chcemy przecież zabrudzić miejsca na którym siedzimy, bo doprowadzi to do nieładnych plam na naszych ubraniach 🙂

Zastawiony stół ślubny w stylu boho savoir vivre
Serwetka na stole - savoir vivre

Alkohol

Savoir vivre przy stole opisuje nie tylko sposób zachowania w trakcie spożywania konkretnych potraw, ale również… umiejętność kulturalnego picia alkoholu. Picie alkoholu jest dość mocno wpisane w naszą kulturę, dlatego warto znać szereg zasad jak pić z klasą – zwłaszcza na oficjalnych i uroczystych przyjęciach.

Podstawową regułą jest umiar.

Wiadomo, że alkohol potrafi zmienić nasze zachowanie i odrobinę rozluźnia obyczaje. O wiele łatwiej jest nam wtedy przekroczyć pewne granice, przez co zdarza się nam powiedzieć o kilka słów za dużo lub być dla kogoś nieprzyjemnym. Aby na następny dzień nie żałować swojego zachowania przy stole, znajmy swoje granice i kontrolujmy się z ilością spożywanego alkoholu.

Delektuj się smakiem

Jedną z ważnych zasad picia alkoholu jest… picie dla smaku. Wino, koniak, brandy czy whisky pijemy powoli, delektując się każdym łykiem. Jedynym alkoholem, który możemy wypić “na raz” jest czysta wódka. Jednak nawet wtedy musimy pamiętać, że jest to alkohol wysokoprocentowy, więc dość szybko uderza do głowy 🙂 Jeżeli mamy słabą głowę, nie będzie faux-pas wypić jeden kieliszek na dwa razy.

Jak pić wino?

Wino jest chętnie wybieranym trunkiem – pasuje do wielu potraw i podkreśla ich smak. Dlatego też, jeżeli jesteśmy gospodarzami, możemy pokusić się o dobranie wina do menu organizowanego przez nas przyjęcia. Czerwone wino powinno mieć temperaturę pokojową (ok. 17-18 stopni Celsjusza), za to białe wino powinno być wcześniej odpowiednio schłodzone. Kiedy nalewamy wino, pamiętajmy, aby nie wypełniać nim całkowicie kieliszków – wystarczy 1/3 lub 2/3 (w zależności od rodzaju trunku). W trakcie nalewania wina trzymajmy kieliszek na stole i uważajmy, by wino nie kapało na stół! Pomocne może być owinięcie szyjki butelki ładną serwetką albo… wodoodporny obrus, dzięki któremu szybko zetrzemy wszystkie płyny znajdujące się na stole.

Warto również pamiętać o dopasowaniu odpowiedniego szkła do rodzaju oferowanego przez nas wina. Kieliszki przeznaczone do picia wina musującego lub szampana łatwo jest odróżnić – są wąskie, często zwężone ku górze. Zwane są “kłosami” lub “fletami”. Ich kształt pozwala im dłużej utrzymać bąbelki w trunku. Kieliszki do czerwonego wina są dość duże i bardziej pękate od kieliszków do białego wina. Im starsze wino, tym kieliszek powinien mieć większą i szerszą czaszę, aby jeszcze lepiej uwalniać smak alkoholu. Oczywiście, nie każdy posiada w domu tyle miejsca na kilkanaście kompletów szkła, ale warto wiedzieć o podstawowych różnicach między kieliszkami.

A jak trzymać kieliszek do wina? Nie popełnimy faux-pax jeżeli zawsze będziemy trzymać kieliszek do wina za nóżkę. Dzięki temu nie ogrzewamy trunku, zwłaszcza tego schłodzonego. Eksperci jednak twierdzą, że w przypadku wina czerwonego dopuszcza się trzymanie kieliszka za czaszę – pozwala to subtelnie ogrzać alkohol i jeszcze lepiej wydobyć jego smak.

Przed, w trakcie i po posiłku

Savoir vivre przy stole to również odpowiednia postawa czy wypowiadane słowa. Siadamy na krześle wyprostowani, głowę również trzymamy prosto, nie opieramy się o stół i nie kładziemy łokci na blacie. Lewa ręka musi być oparta nadgarstkiem o krawędź stołu – jeżeli oczywiście nie używamy jej właśnie do konsumpcji. Dobrze pamiętać o tym, że talerz nie służy do przeglądania się w nim – spożywając posiłek, nie pochylamy się nad talerzem, tylko przenosimy jedzenie małymi porcjami do naszych ust.

Co ciekawe – w dobrym guście jest nie mówić “smacznego” przed posiłkiem. Ta sama zasada obowiązuje, gdy ktoś kichnie – nie powinniśmy mówić “na zdrowie”!

Dobrze jest znać kilka podstawowych zasad, gdy uroczyste spotkanie dobiega już końca. Powinniśmy oczywiście pożegnać się z gospodarzami i podziękować za gościnę, jednak dobrze by było nie angażować ich w długie pożegnania. Zwłaszcza, jeżeli zajmują się właśnie innymi gośćmi. Jeżeli chodzi o nasze pożegnanie, dużo zależy od tego, ile osób żegnamy i czy bardzo się spieszymy. W przypadku wielu gości, możemy pożegnać się zwykłym “do widzenia” lub “do zobaczenia” i skinieniem głowy. Jeżeli jednak gości jest mniej niż 10-12, w dobrym tonie jest podać wszystkim rękę na pożegnanie.

Savoir vivre przy stole – najważniejsza zasada

Należy pamiętać, że poza sztywnymi zasadami, savoir vivre przy stole wymaga jednak przede wszystkim… dobrej zabawy i radości z jedzenia. Bez względu na menu – rozmawiajmy ze sobą, nie przerywajmy sobie i cieszmy się towarzystwem, z którym spędzamy ten wartościowy czas.

Wybrane Craty

Podziel się radością

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *